Drijvende Tuinen Amsterdam

Robert Jasper Grootveld was een Amsterdamse kunstenaar en activist (1932–2009), bekend om zijn speelse en kritische kijk op de consumptiemaatschappij. Hij wordt gezien als de grondlegger van de drijvende tuinen: hij experimenteerde met vlotten van gerecycled materiaal waarop planten konden groeien. Lees meer over Grootveld

Drijvende tuinen zijn groene eilanden op het water, opgebouwd uit drijvende vlotten met daarop aarde en beplanting. Ze vormen kleine ecosystemen die bijdragen aan biodiversiteit in de stad.

In het Oostelijk Havengebied liggen vijf drijvende tuinen naar het idee van kunstenaar Robert Jasper Grootveld. De Panamatuin ligt aan de Panamakade; de andere vier tuinen (De Yuppie-management, De Oceaan, De Wilde Tuin en De Tuin van Tuinman) liggen aan de Douanesteiger in de Entrepothaven. Daarnaast liggen er drie kleinere eilanden in de Wittenburgervaart (De Robert, De Jasper, en De Grootveld). In de Nieuwe Vaart ligt ook ’t Yland, gemaakt door de inmiddels overleden Arie Taal.

Piepschuim (ESP) is licht, sterk, en blijft goed drijven. Door het in netten en gaas te verpakken, vormt het een stabiele basis voor de vlotten waarop planten kunnen groeien.

De vlotten worden middels de speciale techniek van Grootveld stevig ingepakt. Met netten worden ze aan elkaar geknoopt. De Vlottenbouwers bouwen op “de kracht van zacht”: alles moet kunnen meebewegen met het water. Er komen geen harde materialen (hout, spijkers, metaal) aan te pas.

De tuinen worden gebouwd. met hergebruikte materialen, zoals EPS-blokken en netten. Er is discussie over het gebruik van plastic in water, maar bij deze methode wordt het materiaal stevig ingepakt om verspreiding te beperken.

De vlotten worden idealiter verankerd aan de kade of de bodem, zodat ze niet wegdrijven maar wel met het water kunnen meebewegen.

De Tuinen worden onderhouden door De Vlottenbouwers van Amsterdam. Het groenbeheer wordt gedaan door de Beheergroep. Ook zijn vrijwilligers uit de buurt altijd welkom om te komen helpen met het beplanten, snoeien, en in goede staat houden van de eilanden.

Drijvende tuinen trekken insecten zoals bijen en vlinders aan, en bieden schuil-, voedsel- en broedplekken voor vogels. Het onderwaterleven wordt verrijkt door mosselen, krabben en sponzen die zich zowel aan de onderkant van de drijftuinen vestigen, als aan de wilgendruppels gemaakt door vrijwilligers.

Je kunt beter vragen welke planten er niet op groeien! Van wilgen tot perenbomen, van rozen tot klimop. Zo’n beetje alles dat goed gedijt in een Nederlands klimaat is te vinden op de Drijvende Tuinen.

Drijvende tuinen kunnen een positief effect hebben op de waterkwaliteit. Aan de onderkant van de vlotten groeien vaak mosselen, sponzen, en andere waterorganismen. Vooral mosselen staan erom bekend dat ze water filteren en zo bijdragen aan schoner water. Tegelijk zorgen deze organismen voor extra leven in en rond de tuinen, wat de biodiversiteit versterkt.

Het onderhoud van de vlotten zelf wordt uitgevoerd door De Vlottenbouwers. De Beheergroep onderhoudt het groen van De Wilde Tuin.

Ja! Veel drijvende tuinen zijn buurtinitiatieven. Nieuwe vrijwilligers zijn vaak welkom om te helpen met bouwen, planten, en onderhouden.

De witte waterfiets verwijst naar een speels en iconisch element uit de tegencultuur rond Grootveld, waarin duurzaamheid, delen en creatief gebruik van de openbare ruimte centraal stonden (denk: het witte fietsenplan). In principe mag iedereen uit de buurt de Witte Waterfiets gebruiken; wel is het fijn als de Vlottenbouwers daar van tevoren van op de hoogte gebracht worden. Ook is het niet de bedoeling dat je ermee uit de Entrepothaven gaat; leg de waterfiets altijd terug waar je ‘m gevonden hebt.